Οι καλύτερες team building ασκήσεις δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Χρειάζονται σώματα που συντονίζονται, βλέμματα που συνεννοούνται και μια ομάδα που μαθαίνει να «διαβάζει» τον εαυτό της. Η μη λεκτική επικοινωνία είναι ο αόρατος ιστός που κρατά μια ομάδα ενωμένη, και μπορεί να εκπαιδευτεί.
Σκεφτείτε πόσες φορές την ημέρα η ομάδα σας επικοινωνεί χωρίς λέξεις. Ένα βλέμμα στη σύσκεψη που λέει «μη το πεις τώρα». Ένα νεύμα που σημαίνει «σε καλύπτω». Μια στάση σώματος που προδίδει ότι κάποιος έχει φορτωθεί. Όταν η ομάδα αντιλαμβάνεται αυτά τα σήματα, δουλεύει πιο γρήγορα και με λιγότερες παρεξηγήσεις.
Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε πρακτικές team building ασκήσεις που εστιάζουν στη γλώσσα σώματος, μαζί με το τι μαθαίνει κάθε φορά η ομάδα και πώς αυτό μεταφέρεται στην εργασιακή καθημερινότητα.
Team Building ασκήσεις γλώσσας σώματος: γιατί δένουν την ομάδα
Η εμπιστοσύνη σε μια ομάδα δεν χτίζεται με ωραία λόγια αλλά με μικρές, επαναλαμβανόμενες εμπειρίες συντονισμού. Όταν δύο άνθρωποι κινούνται μαζί, γελούν ταυτόχρονα ή καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον χωρίς εξήγηση, ο εγκέφαλος καταγράφει «είμαστε στην ίδια ομάδα».
Οι ασκήσεις γλώσσας σώματος επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία. Βγάζουν τους ανθρώπους από τη ζώνη ασφαλείας των λέξεων και τους αναγκάζουν να προσέξουν ο ένας τον άλλον πραγματικά. Αυτή η αυξημένη προσοχή είναι ακριβώς το ζητούμενο σε κάθε συνεργασία. Θα βρείτε το θεωρητικό υπόβαθρο στον οδηγό μας για τη γλώσσα σώματος.
Ένα ακόμη όφελος: οι ασκήσεις αυτές εξισώνουν την ομάδα. Στη γλώσσα σώματος δεν υπάρχει ιεραρχία τίτλων. Ο νέος υπάλληλος και ο διευθυντής παίζουν παντομίμα με τους ίδιους όρους, και αυτό σπάει τείχη.
Άσκηση 1: Καθρεφτισμός σε ζευγάρια
Χωρίστε την ομάδα σε ζευγάρια που στέκονται αντικριστά. Ο ένας ξεκινά αργές κινήσεις με τα χέρια, το κεφάλι, το σώμα. Ο άλλος τις αντιγράφει σαν καθρέφτης, σε πραγματικό χρόνο. Μετά από δύο λεπτά, αλλάζουν ρόλους. Στο τελευταίο στάδιο, δεν ορίζεται αρχηγός: πρέπει να κινούνται μαζί χωρίς κανείς να «οδηγεί».
Τι μαθαίνει η ομάδα: προσοχή στη λεπτομέρεια, συγχρονισμό και την αίσθηση του να είσαι σε αρμονία με κάποιον. Είναι η πιο άμεση εισαγωγή στην έννοια του καθρεφτισμού και του rapport, που στην πράξη χτίζει σχέση σε κάθε επαγγελματική επαφή.
Άσκηση 2: «Χωρίς λόγια» παντομίμα
Κλασική, αλλά αποτελεσματική. Κάθε συμμετέχων παίρνει μια κάρτα με μια έννοια σχετική με τη δουλειά, όπως «προθεσμία», «συνεργασία», «άγχος πελάτη», «επιτυχία project». Πρέπει να την περάσει στην ομάδα μόνο με σώμα και εκφράσεις, χωρίς ήχο.
Τι μαθαίνει η ομάδα: πόσο εκφραστικό είναι το σώμα και πόσο διαφορετικά ερμηνεύει ο καθένας το ίδιο σήμα. Οι παρεξηγήσεις που προκύπτουν γελώντας είναι πολύτιμο μάθημα για την καθημερινή μη λεκτική επικοινωνία στη δουλειά.
Άσκηση 3: Ανάγνωση συναισθημάτων
Σε κύκλο, κάθε μέλος επιλέγει κρυφά ένα συναίσθημα και το εκφράζει μόνο με το πρόσωπο και τη στάση του σώματος για δέκα δευτερόλεπτα. Οι υπόλοιποι γράφουν τι κατάλαβαν. Στο τέλος συγκρίνετε.
Τι μαθαίνει η ομάδα: να παρατηρεί μικροεκφράσεις και να μην υποθέτει βιαστικά. Συχνά θα δείτε ότι αυτό που ο ένας θεωρεί «θυμό» ο άλλος το διαβάζει ως «συγκέντρωση». Αυτή η επίγνωση βελτιώνει την ενσυναίσθηση και μειώνει τις παρεξηγήσεις σε ομαδικές συναντήσεις.
Άσκηση 4: Το τυφλό μονοπάτι εμπιστοσύνης
Σε ζευγάρια, ο ένας κλείνει τα μάτια και ο άλλος τον καθοδηγεί μέσα από ένα απλό «εμπόδιο» στον χώρο, χρησιμοποιώντας μόνο απαλά αγγίγματα στον ώμο και ήχους, όχι λεπτομερείς οδηγίες. Μετά αλλάζουν ρόλους.
Τι μαθαίνει η ομάδα: πώς νιώθει να εμπιστεύεσαι και πώς νιώθει να είσαι υπεύθυνος για κάποιον. Η σωματική εμπειρία της εμπιστοσύνης μένει πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε παρουσίαση για «ομαδικό πνεύμα».
Άσκηση 5: Ο σιωπηλός σχηματισμός
Δώστε στην ομάδα έναν στόχο, όπως «σταθείτε σε σειρά ανάλογα με τα χρόνια προϋπηρεσίας» ή «σχηματίστε ένα τετράγωνο», χωρίς να μιλήσει κανείς. Η ομάδα πρέπει να συνεννοηθεί αποκλειστικά με νεύματα, βλέμματα και χειρονομίες.
Τι μαθαίνει η ομάδα: πώς αναδύεται φυσική ηγεσία, ποιος αναλαμβάνει και ποιος ακολουθεί όταν λείπουν τα λόγια. Είναι εξαιρετική εισαγωγή στη γλώσσα σώματος της ηγεσίας και αποκαλύπτει άτυπους ρόλους μέσα στην ομάδα.
Άσκηση 6: Ο κύκλος ρυθμού
Όλη η ομάδα στέκεται σε κύκλο. Ένα μέλος ξεκινά μια απλή κίνηση με ρυθμό, ένα χτύπημα παλαμών, ένα βήμα, ένα νεύμα, και οι υπόλοιποι την υιοθετούν ταυτόχρονα. Κάθε λίγα δευτερόλεπτα ο επόμενος στον κύκλο αλλάζει την κίνηση και ολόκληρη η ομάδα ακολουθεί χωρίς να δοθεί λεκτικό σύνθημα. Στόχος είναι να μη «σπάσει» ο κοινός ρυθμός στις μεταβάσεις.
Τι μαθαίνει η ομάδα: περιφερειακή προσοχή και συλλογικό συντονισμό. Οι συμμετέχοντες συνειδητοποιούν ότι πρέπει να παρακολουθούν ταυτόχρονα πολλούς ανθρώπους, όπως ακριβώς σε ένα πραγματικό project όπου κανείς δεν κινείται μόνος του. Είναι μια άσκηση που ανεβάζει την ενέργεια και ταιριάζει ιδανικά για ζέσταμα στην αρχή της συνεδρίας.
Πώς να τρέξετε τις ασκήσεις με την ομάδα σας
Η επιτυχία μιας συνεδρίας δεν κρίνεται από την «έξυπνη» άσκηση αλλά από το πλαίσιο μέσα στο οποίο τρέχει. Ξεκινήστε πάντα με σαφή, ζεστή εξήγηση του «γιατί». Όταν η ομάδα καταλαβαίνει ότι δεν πρόκειται για παιχνιδάκι αλλά για εξάσκηση σε πραγματικές δεξιότητες επικοινωνίας, συμμετέχει με άλλη διάθεση.
Φροντίστε τη σειρά. Ανεβάστε σταδιακά την οικειότητα: πρώτα ένα ελαφρύ ζέσταμα όπως ο κύκλος ρυθμού, μετά ασκήσεις παρατήρησης όπως ο καθρεφτισμός και η ανάγνωση συναισθημάτων, και μόνο αφού η ομάδα έχει χαλαρώσει προχωρήστε στις ασκήσεις εμπιστοσύνης. Μια άσκηση εμπιστοσύνης σε μια ομάδα που δεν έχει ζεσταθεί δημιουργεί αμηχανία αντί για σύνδεση.
Κρατήστε τον ρόλο του συντονιστή διακριτικό. Δώστε καθαρές οδηγίες, ορίστε χρόνο, και μετά κάντε στην άκρη. Μη σχολιάζετε ποιος τα πήγε «καλά» ή «άσχημα», γιατί αυτό ενεργοποιεί το ανταγωνιστικό κομμάτι και σβήνει την ασφάλεια. Παρατηρήστε σιωπηλά και κρατήστε σημειώσεις για τη συζήτηση που ακολουθεί.
Τέλος, προσαρμόστε το μέγεθος. Σε μεγάλες ομάδες σπάστε σε υποομάδες των έξι έως οκτώ ατόμων ώστε να συμμετέχουν όλοι ενεργά. Μια άσκηση όπου οι μισοί απλώς κοιτούν χάνει την αξία της. Αν έχετε υβριδική ομάδα, κρατήστε τις σωματικές ασκήσεις για τις δια ζώσης συναντήσεις, όπου η φυσική παρουσία είναι αναντικατάστατη.
Από την αίθουσα στην καθημερινότητα
Οι team building ασκήσεις δεν έχουν αξία αν μείνουν ένα ευχάριστο διάλειμμα. Το κλειδί είναι η αποφόρτιση στο τέλος: συζητήστε τι παρατήρησε ο καθένας και πού το βλέπει στη δουλειά.
Ρωτήστε: «Πότε στη δουλειά καταλαβαίνετε κάτι από έναν συνάδελφο χωρίς να το πει;» ή «Ποιος δίνει σήματα άγχους που τα αγνοούμε;». Έτσι οι ασκήσεις μετατρέπονται σε συνήθειες παρατήρησης.
Οι ομάδες που έχουν περάσει από τέτοιες team building ασκήσεις επικοινωνούν καλύτερα στις συσκέψεις, χειρίζονται πιο ώριμα τις εντάσεις και προσέχουν περισσότερο ο ένας τον άλλον. Και όλα αυτά ξεκινούν από κάτι απλό: να θυμηθούμε ότι η ομάδα είναι, πρώτα απ’ όλα, σώματα σε έναν κοινό χώρο.
Συχνές Ερωτήσεις
Χρειάζεται ειδικός χώρος για τις team building ασκήσεις γλώσσας σώματος;
Όχι απαραίτητα. Οι περισσότερες ασκήσεις γίνονται σε μια απλή αίθουσα με λίγο ελεύθερο χώρο για να κινηθούν οι συμμετέχοντες. Το σημαντικό είναι μια ήρεμη ατμόσφαιρα χωρίς περισπασμούς και ένας συντονιστής που αποφορτίζει σωστά κάθε άσκηση.
Πόση ώρα χρειάζεται μια συνεδρία;
Μια ουσιαστική συνεδρία με τρεις έως πέντε ασκήσεις και συζήτηση διαρκεί συνήθως ενάμιση με τρεις ώρες. Το πιο πολύτιμο κομμάτι είναι η αποφόρτιση στο τέλος, οπότε φροντίστε να αφήσετε αρκετό χρόνο για να συνδεθούν οι ασκήσεις με τη δουλειά.
Λειτουργούν αυτές οι ασκήσεις για μια ομάδα που δεν γνωρίζεται καλά;
Ναι, και μάλιστα ιδανικά. Οι ασκήσεις γλώσσας σώματος σπάνε τον πάγο πιο γρήγορα από τις λεκτικές, γιατί βγάζουν τους ανθρώπους από την τυπικότητα. Ξεκινήστε με πιο απλές, όπως ο καθρεφτισμός, πριν προχωρήσετε σε ασκήσεις εμπιστοσύνης.
Τι κερδίζει τελικά η επιχείρηση;
Καλύτερη επικοινωνία στις συσκέψεις, λιγότερες παρεξηγήσεις, περισσότερη εμπιστοσύνη και μια ομάδα που παρατηρεί ο ένας τον άλλον. Αυτά μεταφράζονται σε πιο ομαλή συνεργασία και ταχύτερη επίλυση εντάσεων στην καθημερινότητα.
Θέλετε να πάτε πιο βαθιά;
Η Cross Business Training σχεδιάζει και υλοποιεί team building στη Θεσσαλονίκη, μαζί με σεμινάρια γλώσσας σώματος και εκπαίδευση στελεχών και ομάδων. Φέρνουμε τις ασκήσεις στην ομάδα σας και τις συνδέουμε με τη δική σας εργασιακή πραγματικότητα. Μάθετε περισσότερα στο crossbt.gr.
